«Σούπερ γρίπη»: Τι δείχνουν τα στοιχεία για το εμβόλιο και ποιοι βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο

Η συζήτηση γύρω από τη λεγόμενη «σούπερ γρίπη» έχει αναζωπυρωθεί μετά την εμφάνιση του νέου «υποκλάδου» Κ του ιού, ο οποίος καταγράφεται με αυξημένη συχνότητα σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Αν και στην Ελλάδα η κυκλοφορία του ιού παραμένει προς το παρόν σε χαμηλά επίπεδα, η διεθνής εικόνα, με περισσότερες νοσηλείες σε ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο, έχει προκαλέσει έντονο δημόσιο ενδιαφέρον και συζήτηση.

Η γρίπη εμφανίζεται κάθε χρόνο με εποχικό χαρακτήρα, όμως η ένταση και η χρονική στιγμή της κορύφωσης διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή. Στη χώρα μας, η αύξηση των κρουσμάτων παρατηρείται συνήθως στα μέσα με τέλη Δεκεμβρίου. Φέτος, όμως, η ανησυχία ξεκίνησε νωρίτερα, καθώς ο νέος υποκλάδος Κ του τύπου Α (Η3Ν2) φαίνεται να αποτελεί σημαντικό μέρος των στελεχών που κυκλοφορούν στην Ευρώπη. Η εμφάνιση ενός νέου υποκλάδου σημαίνει ότι ο πληθυσμός δεν έχει αναπτύξει ειδική ανοσία, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διάδοση.

Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι η σύνθεση του αντιγριπικού εμβολίου καθορίζεται μήνες πριν κυκλοφορήσει, βασισμένη στα τότε διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα. Έτσι, δεν ήταν εφικτό να συμπεριληφθεί ειδική προστασία έναντι του «υποκλάδου» Κ, ο οποίος παρουσιάστηκε αργότερα. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι το εμβόλιο είναι αναποτελεσματικό.

Οι μέχρι τώρα εκτιμήσεις των ειδικών δείχνουν ότι ο εμβολιασμός εξακολουθεί να παρέχει ουσιαστική προστασία. Αν και δεν αποτρέπει πάντα τη μόλυνση, μειώνει αισθητά τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και περιορίζει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών, οι οποίες αποτελούν τον κύριο λόγο νοσηλείας. Οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και όσοι ζουν με χρόνια νοσήματα βρίσκονται στις πιο ευάλωτες ομάδες, γι’ αυτό και θεωρείται κρίσιμο να είναι εμβολιασμένοι εγκαίρως.

Οι ειδικοί συνιστούν το αντιγριπικό εμβόλιο να γίνεται πριν από την έξαρση της εποχικής γρίπης, καθώς απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες μέχρι να αναπτυχθεί αποτελεσματική ανοσία. Η καλύτερη περίοδος τοποθετείται συνήθως μεταξύ Οκτωβρίου και Νοεμβρίου, ωστόσο ο εμβολιασμός είναι ωφέλιμος σε οποιοδήποτε στάδιο της περιόδου, ακόμη κι αν η έξαρση έχει ξεκινήσει.

Η λοίμωξη από τον νέο υποκλάδο της γρίπης Α (H3N2) τείνει να εκδηλώνεται με ξαφνικά και έντονα συμπτώματα. Ασθενείς περιγράφουν μια απότομη κακουχία που τους καθηλώνει μέσα σε λίγες ώρες, συνοδευόμενη από υψηλό πυρετό – συχνά πάνω από 38°C –, ρίγη και έντονη εφίδρωση. Η κόπωση μπορεί να παραμείνει για αρκετές ημέρες, ενώ συχνοί είναι οι μυϊκοί και αρθρικοί πόνοι, ο δυνατός πονοκέφαλος, ο ξηρός και επίμονος βήχας, ο πονόλαιμος και η καταρροή. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως πιο έντονα σε σχέση με το κοινό κρυολόγημα.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι ο φετινός χειμώνας θα απαιτήσει αυξημένη προσοχή, ιδιαίτερα από όσους ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Παρότι ο νέος υποκλάδος Κ εγείρει ερωτήματα, η επιστημονική θέση παραμένει σταθερή: ο εμβολιασμός αποτελεί το σημαντικότερο μέσο μείωσης κινδύνου για σοβαρή νόσηση και επιπλοκές.