Σύνταξη στα 66 για τους σημερινούς 22χρονους; Άσχημες οι προβλέψεις μετά το 2030

Τα δημογραφικά δεδομένα και η σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής φέρνουν ξανά στο προσκήνιο σενάρια για αργότερη έξοδο στη σύνταξη.

Για τους σημερινούς 22χρονους, διεθνείς εκτιμήσεις «βλέπουν» μετατόπιση ακόμη και κατά τέσσερα χρόνια μετά το 2030.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Φτάνουν 80.429 νέα «ραβασάκια» σε οδηγούς – Ποιοι θα πρέπει να πληρώσουν

Τα σενάρια για αύξηση ορίων και η κυβερνητική θέση

Διεθνείς οργανισμοί αποτυπώνουν σε εκθέσεις τους την πίεση που ασκεί το δημογραφικό στο ασφαλιστικό, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικών αυξήσεων στα όρια ηλικίας, με παράλληλη τάση για χαμηλότερες παροχές.

Την ίδια στιγμή, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας έχει δηλώσει κατηγορηματικά ότι «δεν υπάρχει καμία συζήτηση για αλλαγή στα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης από το 2027».

Γιατί «γεννιέται» νέα γενιά χαμηλοσυνταξιούχων

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, διαμορφώνεται ήδη μια νέα πραγματικότητα χαμηλότερων συντάξεων, ιδιαίτερα για όσους προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα. Κεντρικός λόγος είναι ο τρόπος υπολογισμού: η σύνταξη προκύπτει από τον μέσο όρο αποδοχών όλου του εργασιακού βίου και όχι από τα τελευταία χρόνια πριν τη συνταξιοδότηση.

Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο παίζουν:

• οι χαμηλοί μισθοί,
• η διάδοση «ευέλικτων» μορφών απασχόλησης (που αφορά περίπου το 1/3 του εργατικού δυναμικού),
• η εργασία με κατώτατο μισθό,
• οι χαμηλές ασφαλιστικές εισφορές σε ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.

Υπολογισμοί της ΕΝΥΠΕΚΚ αναφέρουν ότι μετά το 2028 ο μέσος όρος των νέων κύριων συντάξεων, ειδικά για ασφαλισμένους που προέρχονται κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα, εκτιμάται ότι θα κινείται περίπου στα 700–800 ευρώ.

Ιδιαίτερα χαμηλές εμφανίζονται οι προοπτικές και για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, καθώς η μεγάλη πλειονότητα επιλέγει τη χαμηλότερη ασφαλιστική κλάση.

Τι προβλέπει ο ΟΟΣΑ για τους σημερινούς 22χρονους

Η έκθεση του ΟΟΣΑ «Pensions at a Glance 2025» καταγράφει τη γενική ευρωπαϊκή τάση για αύξηση της μέσης ηλικίας εξόδου από την εργασία. Για όσους μπήκαν στην αγορά εργασίας το 2024 –δηλαδή τους σημερινούς 22χρονους– η μέση ηλικία συνταξιοδότησης εκτιμάται ότι θα μετακινηθεί από τα 62 στα 66 έτη.

Σε πρακτικούς όρους, αυτό μεταφράζεται σε ανάγκη για περίπου 44 έτη ασφάλισης αντί για 40 που θεωρούνται σήμερα το «κλασικό» σημείο αναφοράς.

Το δημογραφικό «βάρος» και η αναλογία εργαζομένων-συνταξιούχων

Ο ΟΟΣΑ κατατάσσει την Ελλάδα στις χώρες που αναμένεται να αντιμετωπίσουν από τις εντονότερες πιέσεις λόγω γήρανσης πληθυσμού και συρρίκνωσης του εργατικού δυναμικού. Έως το 2050, εκτιμάται ότι σε κάθε 100 εργαζομένους θα αντιστοιχούν περίπου 70 άτομα άνω των 65, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ τοποθετείται στο 52.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) προειδοποιεί ότι η επιδείνωση της αναλογίας εργαζομένων προς συνταξιούχους δυσκολεύει τη μακροχρόνια χρηματοδότηση των δημόσιων συνταξιοδοτικών συστημάτων.

Για την Ελλάδα οι αριθμοί θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμοι: οι ασφαλισμένοι προβλέπεται να μειωθούν από 4,1 εκατ. (2022) σε περίπου 3,3 εκατ. έως το 2050, ενώ οι συνταξιούχοι εκτιμάται ότι θα αυξηθούν και θα φτάσουν τα 3 εκατ.

Πού βρίσκεται σήμερα η Ελλάδα στα όρια ηλικίας

Παρά τα δυσμενή δημογραφικά δεδομένα, η Ελλάδα εμφανίζεται –σύμφωνα με τη διεθνή συγκριτική εικόνα– να διατηρεί χαμηλότερα όρια ηλικίας σε σχέση με αρκετές χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Στον ιδιωτικό τομέα η κανονική έξοδος τοποθετείται γύρω στα 62, ενώ στον δημόσιο τομέα καταγράφονται περιπτώσεις ακόμη χαμηλότερα, κοντά στα 60–61, στοιχείο που επηρεάζει τις συνολικές ισορροπίες του συστήματος.